Özel güvenlik görevlilerinin belediye şirketlerinde ayrı bir SGK sicil numarasıyla bildirilmesi gerektiği, yapılan yönetmelik değişiklikleriyle daha net bir şekilde düzenlendi. Buna göre Belediyelerde çalışan özel güvenlik görevlilerinin İş kolu Savunma ve Güvenlik hizmetlerini kapsayan tüm işlerin yürütüldüğü iş kolu olan 19.İş kolu olacak.

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 16. maddesi gereği, özel güvenlik görevlilerinin, farklı bir işte çalıştırılamayacağına dair hüküm doğrultusunda, bu kişilerin SGK sicil dosyalarının, diğer personelden ayrı tutulması gerektiği belirtildi. Bu durum, özellikle belediye şirketleri ve bağlı kuruluşları için önem taşıyor.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu çerçevesinde, özel güvenlik görevlilerinin grev yasakları kapsamına girmesi nedeniyle bu konuda işyerlerindeki grev oylamalarında yaşanan belirsizliklerin de önüne geçilmesi amaçlanıyor. 6356 sayılı Kanun'un 62. maddesinde grev yasakları düzenlenirken, özel güvenlik görevlilerinin grev kararlarına katılmalarının yasak olduğu 5188 sayılı Kanun'da da vurgulanmış durumda. Bu yasal çerçeve, özel güvenlik görevlilerinin, toplu pazarlık süreçlerinde ve grev kararlarında etkili olamayacaklarını ifade etmektedir.

Son yapılan değişiklikle, özel güvenlik görevlilerinin belediye şirketlerinde çalışırken, farklı işlerde de istihdam edilmemesi gerektiği hükmü uygulanacak. Bu durumda, özel güvenlik görevlilerinin kendi faaliyet alanlarına uygun bir NACE kodu ile ayrı bir SGK sicil numarası üzerinden bildirilmesi zorunlu hale geldi. Belediyelerin işyerlerinde, güvenlik faaliyetlerini yürüten personelin kaydının düzgün bir şekilde yapılabilmesi için ilgili SGK İl Müdürlüklerine bildirimde bulunulması gerekmektedir.

Bu düzenleme, işyerlerindeki SGK sicil dosyalarındaki karışıklığı engellemeyi ve her çalışanın doğru bir şekilde sicil numarası üzerinden işlem görmesini sağlamayı hedefliyor. Ancak, bu süreçte SGK sicil dosyasının açılış tarihi ve güvenlik personelinin yeni dosyaya aktarılması gibi uygulamalarda sorunlar yaşanabileceği de belirtilmiştir. Bu tür sorunların önüne geçilmesi için ilgili yerel yönetimlerin, özel güvenlik görevlilerinin bildirimlerinin doğru ve mevzuata uygun bir şekilde yapılmasını sağlamak üzere bilgilendirilmesi gerekmektedir.

Yeni düzenleme ile belediye şirketlerinin, bağlı kuruluşları ve bunlara ait işyerlerinin işkolu tespitinde ve grev oylamalarında yaşanan sorunların çözülmesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda, özel güvenlik görevlilerinin SGK sicil numarasının ayrılması, tüm işyerlerinde mevzuata uygunluğu sağlamak adına kritik bir adım olarak değerlendirilmektedir.

 

Sayı: E-26742869-553.01 -474251
Konu: Özel Güvenlik Görevlilerinin Ayrı SGK Sicil Dosyasından Bildirilmesi Hakkında

DAĞITIM YERLERİNE

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun gereğince, kişilerin silahlı personel tarafından korunması, kurum ve kuruluşlar bünyesinde özel güvenlik birimi kurulması veya güvenlik hizmetinin şirketlere gördürülmesi, özel güvenlik komisyonunun kararı üzerine valinin iznine bağlıdır. İhtiyaç duyulan yerlerde görevlendirmek amacıyla, komisyonca il genelinde verilen özel güvenlik görevlisi kadrosunun %10'unu aşmayacak şekilde personel istihdam etme izni verilebilmektedir. Şirketler, üçüncü kişilere koruma ve güvenlik hizmeti verebilmek için İçişleri Bakanlığından faaliyet izni almaktadırlar. Faaliyet izni verilebilmesi için şirket hisselerinin nama yazılı olması ve şirketin faaliyet alanının münhasıran koruma ve güvenlik hizmeti olması gerekmektedir.

07/11/2012 tarih ve 28460 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 4. maddesinde işkolları düzenlenerek, "(1) İşkolları bu Kanuna ekli (1) sayılı cetvelde gösterilmiştir. (2) Bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işler de, asıl işin girdiği işkolundan sayılır. (3) Bir işkoluna giren işler, işçi ve işveren konfederasyonlarının görüşü alınarak ve uluslararası normlar göz önünde bulundurularak Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiştir. Kanuna göre 20 adet işkolu belirlenmiş olup, ülkemizde sendikalar sadece kurulu bulundukları işkolunda faaliyette bulunabilmektedir. Bu nedenle bir işyerinin girdiği işkolunun belirlenmesi, sendikal örgütlenme açısından önem arz etmektedir.

6356 sayılı Kanunun 4. maddesi gereğince 19/12/2012 tarih ve 28502 sayılı Resmi Gazete'de İşkolları Yönetmeliği Bakanlığımızca yayımlanmış olup, 12/05/2023 tarihinde Yönetmelik değişikliğine gidilerek, İşkolları Listesinde yer alan 20 sıra numaralı Genel işler işkolunun altında sınıflı "Belediye Hizmetleri" faaliyetinin kapsamı yeniden düzenlenmiştir. Belediye şirketlerinin belediyelerin tüzel kişiliğinden ayrı ve bağımsız bir tüzel kişiliğe sahip olmasından ve işin yürütümü gereği teknik olarak ve iş organizasyonu açısından da bağımsız olduklarından, belediye şirketlerinde yürütülen asıl iş ve asıl hizmetin temel alındığı bir işkolu tespit sürecinin yürütülmesi adına yapılan bu değişiklikle; "belediyelerin şirketleri, bağlı kuruluşları, müessese ve işletmeleri ile bunların birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip olduğu şirketlerin diğer işkollarında faaliyet gösteren işyerleri" belediye hizmetleri tanımından hariç tutulmuştur. 5393 sayılı Belediye Kanununun 14. maddesinde ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesinde belediyelerin görev ve sorumlulukları düzenlenmiştir. Söz konusu Yönetmelik değişikliği ile belediyelerin şirketleri, bağlı kuruluşları, müessese ve işletmeleri ile bunların birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip olduğu şirketlerin diğer işkollarında faaliyet gösteren işyerleri belediye hizmetleri tanımından hariç tutulmuş, Belediye Kanunu ve Büyükşehir Belediyesi Kanununda belirtilen görev ve sorumlulukları kapsamında yer almayan işyerlerinin işkolunun, işyerlerinde yürütülen faaliyete göre belirlenmesi sağlanmıştır.

6356 sayılı Kanunun 5. maddesi gereğince, ilgili tarafların başvurusu üzerine Bakanlığımızca işyerlerinin işkolu tespiti İşkolları Listesi esas alınarak yapılmakta ve işkolu tespit kararları Resmi Gazete'de yayımlanmaktadır. 12/05/2023 tarihli Yönetmelik değişikliği sonrasında Belediye şirket ve teşekkülleri için, 6356 sayılı Kanunun 5. maddesi gereğince işkolu tespit incelemelerinde, Özel Güvenlik Personeli çalıştırılan işyerleri için Bakanlığımız Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının oluşturduğu işkolu tespit raporlarında; Belediyeye ait işyeri SGK dosyalarında özel güvenlik personeli ile diğer işleri yapan personelin birlikte yer aldığı, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun 16. maddesinde düzenlenen özel güvenlik görevlilerinin farklı bir işte çalıştırılamayacağına ilişkin hüküm gereğince; özel güvenlik görevlisi işçiler için ayrı bir SGK sicil numarasının tescil ettirilmesi ve söz konusu işçilerin bu sicil numarası üzerinden işlem görmesi gerektiği sonucuna varıldığı ifade edilmektedir.

Bu hususta, 5188 sayılı Kanunun ilgili maddesi gereğince ve işkolunun mevzuata uygun olarak tespit edilebilmesi için (özel güvenlik görevlilerinin çalıştığı işyerinin işkolu 19 sıra numaralı Savunma ve güvenlik işkolunda yer almaktadır.) ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerine işkolu tespitine konu belediye şirketinde çalıştırılan özel güvenlik görevlileri için ayrı SGK sicil numarasında dosya açılmasına ilişkin bildirim yapılması gereği hâsıl olmuştur. Ancak, Özel güvenlik görevlilerinin yer aldığı yeni bir SGK sicil dosyası açılması hususunda dosyanın açılış tarihi ve özel güvenlik personelinin yeni SGK dosyasına aktarım tarihi ile ilgili uygulamada sorunlar yaşanmaktadır. Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının Adana Su ve Kanalizasyon İdaresi Personel A.Ş, Selçuklu Kent Hizmetleri A.Ş ve Kocasinan İmar İnşaat Temizlik Danışmanlık Turizm Gıda San. Tic. A.Ş ünvanlı işverenlere ait işkolu tespit başvurularına konu işyerlerine ait inceleme raporunda, bu işyerlerinde çalışan özel güvenlik görevlilerinin 80.10 NACE kodunda 19 sıra numaralı Savunma ve güvenlik işkolunda yeni bir SGK sicil dosyasından işlem görmesi için talimat verilmiş olup, Genel Müdürlüğümüz tarafından rapor doğrultusunda ilgili SGK İl Müdürlüklerine yeni tescil konusunda talimat iletilmiştir.

Ancak ekte gönderdiğimiz yazışmalardan da görüleceği üzere 80.10 NACE kodunda 19 sıra numaralı Savunma ve güvenlik işkolunda yeni tescil edilecek işyerinin tescil tarihi ve özel güvenlik görevlilerinin bu işyerlerine aktarım tarihinde tereddütler yaşanmış, işverenlere resen tescil sonucunda idari para cezası uygulanabileceği anlaşılmıştır. Bununla birlikte, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda grev yasakları, 62. maddede düzenlenmiş olup, özel güvenlik görevlilerinin grev yasağına 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun 17. maddesinde yer verilmiştir. 6356 sayılı Kanunun 43. maddesine göre yetki belgesi alan işçi sendikası toplu pazarlık sürecini başlatmakta olup, toplu görüşmeler sonucunda 49. maddeye göre uyuşmazlık ortaya çıkması halinde 50. maddede belirtilen arabuluculuk aşamasına geçmektedir. Arabuluculuk aşamasında da anlaşma sağlanamazsa 60. maddede düzenlenen şartlara uyarak işçi sendikası grev kararı alıp uygulayabilmektedir. 6356 sayılı Kanunda grev yasakları iş/işyerleri bakımından düzenlenmekte olup, özel güvenlik görevlileri çalışan bakımından grev yasağı kapsamında bulunmaktadır. Kanunun 61. maddesinde yer alan "Grev kararının işyerinde ilan edildiği tarihte o işyerinde çalışan işçilerin en az dörtte birinin ilan tarihinden itibaren altı iş günü içinde işyerinin bağlı bulunduğu görevli makama yazılı başvurusu üzerine, görevli makamca talebin yapılmasından başlayarak altı iş günü içinde grev oylaması yapılır." hükmü yer almaktadır.

Bildirilmeleri; ilgili madde kapsamında güvenlik personellerinin grev oylamasına katılıp katılmayacağı ve/greve katılmaları yasak olmasına rağmen grev kararının alınması üzerinde etkilerinin olması hususları uygulamada sorunlara yol açmaktadır.

Bu kapsamda; Özel güvenlik görevlilerinin, diğer faaliyetleri yürüten işçilerle aynı SGK sicil numarası üzerinden bildirilmeleri; belediye iştiraklerine ait işyerlerinin işkolu tespitinde ve grev oylamalarında 6356 sayılı Kanunun söz konusu hükümlerinin uygulamasında önemli problemlere yol açmaktadır. Bahse konu yaşanan problemlerin önüne geçilebilmesi ve mevzuat hükümlerinin gereğinin yerine getirilebilmesi adına Yerel Yönetimlere; özel güvenlik görevlilerinin, güvenlik faaliyetine uygun NACE kodu ile ayrı bir SGK sicil numarası üzerinden bildirim işlemlerinin gerçekleştirilmesine ilişkin gerekli bilgilendirmenin yapılması hususunda gereğini arz ederim.