Çalışma Dünyası
Giriş Tarihi : 13-06-2020 11:23   Güncelleme : 13-06-2020 11:23

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemin Ayrıntıları Belli Oldu

Kıdem tazminatında çok önemli bir dönüşüm öngören Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi'ne (TES) ilişkin ayrıntılar çalışma yaşamının sosyal tarafları ile görüşülmeye başlandı.

 Tamamlayıcı Emeklilik Sistemin Ayrıntıları Belli Oldu

Kıdem tazminatında çok önemli bir dönüşüm öngören Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi'ne (TES) ilişkin ayrıntılar çalışma yaşamının sosyal tarafları ile görüşülmeye başlandı.

TES'in 1 Ocak 2022'de hayata geçmesi planlanıyor. Bu tarihten sonra ilk defa sigortalı olacak kişiler sisteme mecburi dahil edilecek. TES'in 1 Ocak 2022'den önce sigortalı olmuş kişiler için mecburi olması veya isteğe bağlı olmasına yönelik iki alternatif var.1 Ocak 2022'den önce sigortalı olan kişiler için TES'e geçişin gönüllü tutulması halinde bu çalışanlar 1 Ocak 2022 öncesi kıdem tazminatları için halihazırdaki kanuna tabi olacak. Dolayısıyla bu tarihten önceki her bir senelik çalışma için otuz gün tutarında kıdem tazminatı alabilecekler.1 Ocak 2022 sonrası isteğe bağlı TES'e katılmadıkları taktirde 1 Ocak 2022 akabinde de aynı hükümlere tabi olarak kıdem tazminatı hakları korunmuş olacak. TES 1 Ocak 2022 sonrası bütün çalışanlar için mecburi olursa bu durumdaki çalışanlar 1 Ocak 2022 öncesi yapmış olduğu çalışmalar için her bir yıl karşılığı otuz günlük kıdem tazminatlarını alabilecekken 1 Ocak 2022 sonrasında ise her bir yıl için 19 günlük kıdem tazminatı karşılığını işverenden alacaklar. 11 günlük kıdem tazminatı karşılığı olan prim tutarları TES'e aktarılmış olacak. Dolayısıyla çalışanın bu manada bir kaybı olmayacak.

ÇALIŞAN FONDAKİ PARASINI NASIL ALACAK?

Milliyet'ten Cem Kılıç'ın aktardığı bilgilere göre, TES'de çalışanın hesabında biriken tutar, 60 yaşın tamamlanması halinde kendine ödenecek. Fondaki tutarın % 25'i 60 yaşın tamamlanması halinde tek seferde ödenecek. Kalan tutar ise aylık olarak ödenecek. Aylık ödenecek tutarlar programlı geri ödeme ya da senelik gelir sigortasıyla ödeme yapılacak. Bunun dışında sistemden ilk defa konut alınırsa, evlilik, (bir seferlik), ağır hastalık, işsizlik hali (bir sefere mahsus, fesih nedeni önemli değil) durumlarında TES'te bulunan tutarın % 10'unu kadar para alınabilecek. İki sebep aynı anda gerçekleşirse ödeme tutarı % 20'ye çıkabilecek.

PRİM ÖDEMESİ NASIL OLACAK?

Tamamlayıcı emeklilik sistemine işveren devlet ve çalışan prim ödeyecek. İşveren her ay çalıştırdığı her işçi için % 3 prim ödeyecek. Devlet katkısı asgari ücretin % 1'i oranında olacak. Çalışan katkısı ise asgari ücret üzerinden % 0.5, asgari ücretin üstü ila asgari ücretin 2.5 katı arası için % 1.5, asgari ücretin 2.5 katı ve üzeri için ise % 2.5 oranında olacak. Bu şekilde ödenecek primlere ek olarak devlet asgari ücretli bir çalışan için çalışan katkı payını aşmayacak şekilde damga vergisi indirimi sağlayacak. Bunun yanında çalışan katkı payını artıran kişiler için gelir vergisi muafiyeti sağlanacak. Bu sayede sistemde daha çok tasarruf yapan kişiye devlet desteği de daha yüksek oranda sağlanmış olacak.

İŞTEN ÇIKARTILMADA NE OLACAK?

Tamamlayıcı emeklilik sisteminde yer alan çalışan çalışmakta olduğu iş yerinden bir seneden önce ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık sebebiyle işten çıkartılırsa bu iş yerindeki işvereni tarafından ödenen primleri ve bu döneme ait devlet katkısını alamayacak. Aynı şekilde bir seneden önce istifa ederek iş yerinden ayrılan işçi de bu tutarları alamayacak. Ancak bir seneden sonra ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık sebebiyle işten çıkartılan işçi işveren ve devlet payının % 50'sini alabilecek. Bir seneden sonra istifa ederek işten ayrılan işçi için ise hiçbir kayıp olmayacak. İşçi her koşulda kendi ödediği primlerden kayıp yaşamayacak.