Özel Güvenlik
Giriş Tarihi : 17-04-2020 22:48   Güncelleme : 24-04-2020 03:26

Özel Güvenlik Hukuku ve Kişi Hakları

Özel güvenlik 2004 Yılında 5188 sayılı özel güvenlik Hukuku Kişi Hakları hizmetlerine dair kanunun yürürlüğe girmesinin ardından kamu ve özel sektörde hizmet vermeye başlamıştır. Bununla birlikte Özel Hukuku Nedir? Özel Güvenlik Hukuk ve Kişi Hakları? arama motorlarında en çok aranan haber konusu oldu işte tüm detaylar haberimizde...

Özel Güvenlik Hukuku ve Kişi Hakları

5188 SAYILI ÖZEL GÜVENLİK HUKUKU VE KİŞİ HAKLARI?

KAMU DÜZENİ: Toplumda huzurun elde edilmesi,devlet ve devlete ait kurum ve kuruluşların korunmasını hedef tutan veya toplumun her sahasındaki düzenin temelini oluşturan kuralları kapsayan kavramlardır.

KAMU DÜZENİN UNSURLARI(KAVRAMLARI):

  1. Güvenlik:Bireylerin(kişilerin) Umimi veya Umuma açık yerlerde rahatça dolaşabilecekleri,can ve malları için herhangi bir endişe duymamalarını ifade eder.
  2. Dirlik ve Esenlik:Toplumun rahatı ve huzuru demektir.Rahatsız edici her türlü dış etkilerden uzak tutulmayı ifade eder.
  3. Sağlık:Toplumun bulaşıcı ve yaygın hastalıklardan uzak tutulmasını,sağlıklı bir yaşam oluşturulmasını ifade eder.
  4. Genel Ahlak:Toplumda genel uyulması gereken norm-etik davranışlar,yani toplumu toplu yapan bir takım davranışlara uyum sağlanması ve müstehcen içerikli her türlü hal ve hareketlerden uzak durulmasını ifade eder.

Özel Güvenlik Hukuku ve Kişi Hakları

CEZA HUKUKUNUN KAYNAKLARI:

ÖZEL GÜVENLİK HUKUKU VE KİŞİ HAKLARI NELERDİR?
  1. Kamu Hukuku: Şahısların, toplumun, devletle olan ilişkilerini düzenleyen hukuk kurallarıdır.Bunlar:
  • Anayasa Hukuku:Devletin rejimini,şeklini,ilkelerini,yapısını,devlet organlarının görev ve yetkilerini,bunların birbirleri ile ilişkilerini,temel hak ve hürriyetleri düzenleyen kurallardır.
  • İdare Hukuku:Devlet idaresinin teşkilat ve işleyişini,kişilerin idare ile olan ilişkilerini düzenleyen kurallardır.
  • Ceza Hukuku:Suç teşkil eden eylem ve davranışları,bunlara uygulanacak cezaları gösteren kurallardır.
  • İş hukuku: İşçi ve işveren arasındaki ilişkiyi düzenleyen kurallardır.
  • Vergi Hukuku:Devlet ve Şahıslar arasındaki vergi ilişkilerini düzenler.
  • Devletler Umumi Hukuku:Bağımsız devletlerin birbirleri ile olan ilişkilerini düzenler.
  1. Özel Hukuk: Kişiler ve şahıslar arasındaki ilişkileri düzenler hukuk kurallarıdır.
  • Medeni Hukuk

a) 4271 Sayılı Türk Medeni Kanunu

b) 818 Sayılı Borçlar Kanunu

· Ticaret Hukuku:Kişiler ve şahıslar arasındaki ticari ilişkileri düzenleyen hukuk kurallarıdır.

· Devletler Özel Hukuku:Çeşitli devletlere mensup bulunan,farklı milliyetlerden olan kişiler arasındaki özel hukuk ilişkilerinde hangi devletin kurallarının uygulanacağı veya davalara hangi devletin mahkemesinin bakacağını düzenleyen kurallardır.

Özel Güvenlik Hukuk ve Kişilik Hajları

DOĞRUDAN KAYNAKLAR / BAĞLAYICI / YAZILI KAYNAKLAR:

1.Anayasa: Hukuk devleti içinde hiyerarşisi en üst düzeyde bulunan normlar-kurallar bütünüdür.

2.Yasa/Kanun:TBMM tarafından çıkarılır ve C.Başkanı tarafından 15 gün içerisinde onaylaması ile resmi gazatede yayımlandıktan belli bir süre sonra yürürlüğe giren yazılı kurallar bütünüdür.

3.Milletler Arası Anlaşmalar:Kanuna uygun olarak TBMM tarafından, Cumhur Başkanın onaylaması ile yürürlüğe girmesidir.Anayasaya aykırılığı öne sürülerek Anayasa mahkemesine itiraz edilemez.

4. Tüzük:Kanunu uygulanmasın göstermek veya emrettiği işlemi bildirmek üzere DANIŞTAYIN incelemesinden geçirilmek şartı ile Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılır ve düzenleyici işlemlerdir. Cumhur Başkanın onaylamasına müteakip resmi gazatede yayımlanır.

5. Yönetmelik:Kanuna aykırı olamamak üzere;Kamu kurum ve kuruluşları kendi görev alanına giren konularda kanun ve tüzüklerin uygulanmasını gösteren yazılı düzenlemelerdir.

DOLAYLI KAYNAKLAR / YAZILI OLMAYAN / ÖRF VE ADET HUKUKU

  1. .Doktrin:Hukukçular tarafından hukuki sorunlarla ilgili ileri sürdükleri görüşleri-düşünceleri ve oluşan kanaatleridir.
  2. Mahkeme İçtihatları:Daha önce verilen benzer mahkeme karalarından yararlanılmasıdır.Hakimlerin emsal göstererek karar almalarını kolaylaştırmasıdır.

KOLLUK FAALİYETLERİNİN TÜRLERİ:

  1. İdari Kolluk Faaliyetleri:Suç işlemeden önceki önleyici faaliyetler.
  2. Adli Kolluk faaliyetleri:Suç işlendikten sonraki faaliyetler.

KOLLUK TÜRLERİ:

  1. Adli Kolluk:Olay yeri inceleme ekibi,Kriminal ekibi,bomba imha.vs.(Uzman Ekipler)
  2. İdari Kolluk :
  • Genel idari Kolluk:İçişleri Bakanlığına bağlı Emniyet,Jandarma,Sahil Güv.
  • Özel İdari Kolluk: Orman Muhafaza,Zabıta,Askeri inzibat,5188 S.ÖGG,Köy korucuları,Tarım Ürünlerini koruma bekçisi,gümrük muhafaza vs.(İlgili Bakanlıklara ve müdürlüklere bağlıdırlar)
  • Özel Güvenlik Şirketleri(Ticari Amaçlı): Sadece Ücret karşılığında eğitim ve güvenlik hizmeti veren şirketlerdir.
  • Elektronik Gözlem ve Haberleşme Hizmetleri: Sadece Ücret karşılığında güvenlik amaçlı, önceden haber alma faaliyetlerini yürütmek üzere görev yaparlar.
GENEL (İDARİ )KOLLUK PERSONELİ:

1.POLİS: Görevini Silahlı icra eden ve inzibat kuvveti olarak tanımlanmıştır.

1. İdari Polis

2. Adli Polis

3. Siyasi Polis:Devletin genelinde görev yapar(MİT,İSTİHBARAT vs.)

4. Trafik Polisi:2918 sayılı karayolları trafik kanunu

5. Polis Çevik Kuvvet:Toplumsal olaylara karşı mücadele

6. Kaçakçılık ve organize Suçlarla mücadele polisi

7. Çocuk Polisi

8. Olay yeri İnceleme Polisi (adli)

2.JANDARMA: Emniyet ve asayiş ve kamu düzeni sağlamak için kanun ve nizamların verdiği görevleri yerine getiren askeri,silahlı kolluk kuvvetidir.

  1. SAHİL GÜVENLİK KOMUTANLIĞI: (Aynı zamanda özel kolluk görevini yürütür.)
KOLLUK YETKİSİNİN SINIRLARI:

1. Anayasal ve yasal sınır.

2. Sebep,konu-amaç Bakımından sınır.

3. Yer ve zaman bakımından sınır.

4. Görevli personel bakımından sınır.

5. Özel hayatın gizliliği:

· Umumi Hayat

· Kamusal hayat

· Kamuya açık hayat

GENEL KOLLUK/ÖZEL KOLLUK İLŞKİSİ:

1. Faaliyet Alanları: Görev alanlarıdır.

2. Görev Alanları:

· Polis: Merkez sınırlarına kadar

· Jandarma:Merkez sınırı dışında kalan bölgeler

· Özel Güvenlik:Görev alanları(Komisyon tarafından belirlenir.)

3. Yetki:Özel kolluğa genel kolluk yetkileri verilemez.

4. Bağlı oldukları makam:Genel kolluk merkezde içişleri bakanlığına bağlıdır.

· İdari yönden:Mülki idare amirine

· Adli yönden:Adliyeye bağlıdır.

5. Özel Kolluk: İdari yönden,Bağlı oldukları bakanlıklara ve müdürlüklere,mülki amire( orman muhafaza,köy bekçileri gibi.)

6. Özel Güvenlik-kolluk(Ticari maçlı):Özlük hakları bakımından iş kanunu ve çalıştıkları şirket ve yönetime bağlıdır.

EĞİTİM: ÖGG olabilmek için temel eğitim teorik ve pratik 90 saat(silahsız)

Silahlı ise 120 saat teorik ve pratik ders almak zorundadır.5 yıl sonra (50+10) saatten oluşan yenileme eğitimi almak zorundadır.( 5188 SK.ÖGHK.Md.22)

ÖZEL GÜVENLİK PERSONELİNİN TABİ OLDUĞU YASAKLAR:

a) Görev Dışında çalıştırma yasağı

b) Grev yasağı

c) Görevden Uzaklaştırma yasağı

d) Özel Güvenlik kimlik belgesini kullanma ve Başkasına Kullandırma yasağı

e) Özel güvenlik personelinin silahının görev alanı dışına çıkarma yasağı

f) Amacı dışında faaliyet gösterme yasağı

ÖZEL GÜVENLİK GÖREVLİLERİNİN SAHİP OLDUĞU HAKLAR

a) Özel güvenlik kimlik kartı edinme hakkı

b) Kıyafet edinme hakkı

c) Eğitim hakkı

d) Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Hakkı

e) Tazminat hakkı(iş sözleşmesi,toplu iş sözleşmesi,2330 sayılı nakdi tazminat ve aylık bağlanması hk.kanun.Bu sözleşmeler ve kanunda belirtilen tazminat miktarında en yüksek olanı esas alınarak ödeme yapılır. Bu tazminat 4857 sayılı iş kanununa göre diğer tazminatların ödenmesine engel olmaz.

f) Güvenlik ve Koruma hiz.dışında başka görevlerde çalıştırılmama hakkı.

g) Lokavt

h) Sendikalara üye olma hakkı.(2821 sayılı kanuna göre faaliyet gösteren sendikalar)

GÜVENLİK GÖREVLİSİNİN YETKİLERİ:

HİZMET: Amir tarafından emredilen veya yasaklanan işe denir.

GÖREV: Hizmetin gerektirdiği işleri yapmak,yasakladığı işleri yapmamaktır.

YETKİ: Bir işi yapma veya bir harekette bulunmaya hakkı olmaya denir.

HUKUKTA YETKİ:kamusal güç kullanma iktidarı yetkisidir.

EMİR: Amir tarafından yapılması istenen hizmetin yazılı veya sözlü olarak bildirilmesidir.(Kanuna uygun olması gerekir.ÖR:Genelge,talimat,tamim)

AMİR:Emretme yetkisine ait sahip kişi.

MEMUR:Aynı kurum ve kuruluş içinde daha alt rütbelerde veya emir alma durumunda

bulunan kişidir.

ÜST:Aynı meslek gurubu içinde rütbe ve makamca diğerlerinden üst durumda bulunan kişidir.

AST: Aynı meslek gurubu içinde rütbe ve makamca diğerlerinden daha alt sıralarda durumda bulunan kişidir.

KANUNSUZ EMİR: Kanunda açıkça suç sayılmayarak, kanuna aykırı olarak verilen emirdir.

Emri alan ast durumundaki kişi durumu fark ettiğinde emri yerine getirmez ve amirine durumu bildirir.Ancak amir emri yazılı olarak tekrarlarsa ast durumundaki kişi emri yerine getirir ve ast sorumlu olmaz.ÖR: atama yaptırmak gibi.

KONUSU SUÇ TEŞKİL EDEN EMİR: Hiçbir suretle yerine getirilemez. Herkes sorumlu olur.

ARAMA / ADLİ ARAMA / İDARİ ARAMA /GÜVENLİK KONTROLÜ

1. Adli Arama ve karar verme yetkisi: Hakim karar verir.Gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda C.Savcıcı veya Kolluk amiri

2. Arama Zaman Bakımından; Gündüz yapılır(Gündüz:Güneş doğmadan 1 saat önce ve güneş battıktan sonra 1 saat sonraki zaman kadar geçen süre

Gece: Güneş battıktan 1 saat sonra güneş doğmadan 1 saat önceki zaman )

Ancak: Gündüz yapılan aramada gece devam edebilir.

3. Yer bakımından: Kapalı alan-açık alan

4. Karar alınmadan yapılacak aramalar

ÖNLEME ARAMASI: …Hakim ,C.Savcısı veya Kolluk amiri

GÜVENLİK KONTROLÜ : Amaç, sorumlu olduğumuz bölgenin emniyet ve asayişini tehlikeye düşürecek her türlü şeyi tespit etmektir.(tespit görevi)

ARANMASI ÖZEL HÜKÜMLERE BAĞLI OLAN KİŞİLER

Adli yönden:

· Milletvekilleri

· Diplomatlar

· Hakim ve savcılar

· Avukatlar

· Noterler

Diğer durumlarda:

· Yaşlılar

· Çocuklar

· Engelliler

· Ziyaretçiler

· Personel

· Hamile bayanlar vs.

EL KOYMA: Adli soruşturma dolayısıyla suçun meydana gelme vasıtalarından olan veya müsadereye tabi olunan veya suç teşkil eden eşyalara veya delil niteliği taşıyan eşyaların sahibinin rızası olmaksızın resmi makamlarca muhafaza altına alınarak geçici olarak kullanma tasarrufuna ve zilyetliğine son verilmesi işlemidir.

a) Adli el koyma

b) Önleme amaçlı el koyma / muhafaza altına alma

KİMLİK TESPİTİ: Genel kolluk yetkilidir.( ÖGG bu yetkiyi kullanamaz.)

KİMLİK SORMA: Genel kolluk ve ÖGG yetkilidir.

YAKALAMA YETKİSİ: Kişilerin özgürlüklerinin geçici olarak kısıtlanmasıdır.

a) Adli amaçlı Yakalama

b) Önleme amaçlı Yakalama

SUÇÜSTÜ( MEŞHUT SUÇ): işlenmekte olan suça müdahale etmek.

GÖZ ALTINA ALMA( MUHAFAZA ALTINA ALMA): Yakalamanın sonucu olarak kanunun yetki verdiği hallerde, yetkili merci önüne çıkarılması gereken kişilerin kurumlar ve kişilerce teslim alınana kadar sağlıklarına zarar vermeden zorunlu ölçüde özgürlüklerinin kısıtlanıp alıkonulmasıdır. 24 saati geçemez.Hakim veya mahkemeye gönderilme zamanı 12 saati geçemez.C.Savcısı Toplu suçlarda her defasında 1 günü geçmemek üzere toplam 3 güne kadar süreyi uzatabilir.

ZOR KULLANMA YETKİSİ: Kişilerin kendisine ve başkalarına zarar vermelerini engellemek ve yasaların emrettiği kurallarla uyulmasını temin etmek için ve herkesin temel hak ve hürriyetlerden eşit bir şekilde istifade etmesini sağlamak için hukuka uygun şekilde usulüne göre kuvvet kullanmayı ifade eder.

ZOR KULLANMANIN UNSURLARI:

1. Zorunluluk unsuru(meşru müdahafa hali- M.K. md.981,B.K. md.52 ,T.C.K.Md.25)

2. Denge Unsuru

3. Kanun hükmü,yetkili mercin emrini icra(Kanunulik ilkesi)

4. Amaca Ulaşıldığında zor kullanmaya son verilmelidir.

ZARURET ( IZTIRAR)HALİ: Yasak olan bir şeyi yapmak zorunda olmak demektir.

Tanım:Bir kimsenin kendisinin veya diğer bir şahsın şahıs veya mal varlığını korumak için bir başkasının malına bilerek zarar vermesidir.

ÖR: Ölmemek için fırından ekmek çalan kimsenin hareketi gibi bir çok örnek verilebilir.

ZOR KULLANMANIN DERECELERİ:

1. Fiziki görünüş(bedeni kuvvet-ikaz)

2. Maddi Kuvvet( Jop,kelepçe,barikat,vb.)

3. Silah kullanma( En son çaredir)

NOT: Yetki sınırı aşılırsa görevi kötüye kullanma ve kasten adam yaralama sebebiyet vermekten hakkınızda soruşturma açılır.

SİLAH TAŞIMA YETKİSİ:

1. ÖGG 5188 sayılı kanundan alır( Md.3-8) ve 6136 S.K.

2. Görev alanı dışına çıkaramazlar

3. ÖGG silahını görev alanı dışına çıkarırsa Görevini kötüye kullanmış sayılır ve maddi para cezası yanında kimlik kartı iptal edilir.

ÖGG İNSAN HAKLARI İHLALLERİ:

  1. Hürriyeti( özgürlüğü) Tahdit( Hürriyeti Kısıtlama-Engelleme)
  2. Haksız Üst arama
  3. Konut dokunulmazlığını ihlal
  4. Öğrendiği suçu ilgili mercilere bildirmeme
  5. Görevi ihmal
  6. Görevi kötüye kullanma
  7. İşkence ve eziyet
  8. Zor kullanma yetkisini aşma
  9. Güveni kötüye kullanma
  10. Sır aklamamak gibi.