Haber
Giriş Tarihi : 23-06-2021 18:34   Güncelleme : 23-06-2021 19:44

Özel Güvenlik Görevlilerinin Kimlik Sorma ve Kimlik Alma Yetkisi Var Mıdır?

Tartışma konularından olan,Özel Güvenlik Görevlilerinin Kimlik Sorma Yetkisinin hukuki boyutunu araştırdık.

Özel Güvenlik Görevlilerinin Kimlik Sorma ve Kimlik Alma Yetkisi Var Mıdır?

Özel Güvenlik Görevlilerinin Kimlik Sorma Yetkisi varmıdır?Sorusuna bugün yanıt alacağız.İş hukuku Avukatlarından Av.Hüseyin Kaya'ya Özel Güvenlik Görevlilerinin Kimlik Sorma Yetkisinin hukuki boyutlarını sorduk.

Özel Güvenlik Görevlilerinin Kimlik Sorma ve Kimlik Alma Yetkisi Var Mıdır?

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu’na göre özel güvenlik görevlilerinin kimlik sorma yetkileri açık ve net olarak belirtilmiştir.

Buna göre güvenlik görevlileri önleyici tedbirler kapsamında kimlik sorma yetkisine sahip midir?

Özel Güvenlik Görevlileri Hangi Şartlarda Kimlik Sorabilir?

5188 sayılı Kanunun 7. maddesine göre özel güvenlik görevlilerinin kimlik sorma şartları şu şekilde tanımlanmıştır;

Kanunun 7. Maddesinin (b) bendinde; “Toplantı, konser, spor müsabakası, sahne gösterileri ve benzeri etkinlikler ile cenaze ve düğün törenlerinde kimlik sorma, duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini dedektörle arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme.” Hükmü

(f) bendinde ise; “Hava meydanı, liman, gar, istasyon ve terminal gibi toplu ulaşım tesislerinde kimlik sorma, duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini dedektörle arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme.” Hükmü yer almaktadır.

Konser, toplantı ya da spor karşılaşmaları gibi bir takım benzeri kalabalık bir grubun katılacağı etkinliklerde özel güvenlik görevlilerinin kanundan kaynaklı kimlik sorma yetkileri bulunmaktadır.

Havalimanı, metro istasyonu ya da otobüs terminali gibi toplu ulaşım yerlerinde güvenlik görevlilerinin kimlik sorma yetkisi vardır. Güvenlik görevlileri kişileri X-Ray gibi cihazlardan geçirerek güvenlik tedbirlerinin alınmasını sağlayabilir.

Kimlik sorabilmek için güvenlik görevlisinin yaka kartı üzerinde olmalıdır. Ayrıca güvenlik görevlisi görev yerinde bulunmalıdır. Yaka kartı olmayan ya da görev yeri dışında kimlik sormaya kalkan görevliler, yasa ihlali yapmış sayılırlar.

Burada amaç, suç işlenme olasılığını en aza indirmektir. Eğer suçlu bir kişi aranıyorsa ve güvenlik görevlisinin çalıştığı yere gelme ihtimali yüksekse kimlik kontrolü sayesinde bu kişinin tespit edilmesi daha kolay hale gelir.

Özel Güvenlik Görevlilerinin öncelikli görevi suçun oluşmasını önlemedir. Suçun oluşmasını önleyici faaliyetini ifa ederken temel hak ve özgürlüklere en az müdahale edici şekilde davranması gerekmektedir.

Her ne kadar kanunda yer almasa da uygulamada özel güvenlik görevlilerinin birim amirleri tarafından sözlü olarak ziyaretçilere kimlik sorulması yönünde talimatlar verildiği görülmektedir. Buradaki kimlik sorma yetkisinin özel güvenlik görevlisinin şahsından değil korumakla görevli yere ilgisiz kişilerin girmesini engelleme görevinden kaynaklanmaktadır. Önleyici mahiyetteki kimlik sorma olarak da tanımlanan bu işlemin makul görülmesi gerekmektedir. Zira bir iş merkezine girişte de ziyaretçi kartı verilebilmesi için kimlik istenilmekte olup burada yerine getirilen görevin ifası gereği yapılan bir işlem bulunmaktadır.

Aksi durumda sokak ortasında durdurulup nedensiz ve herhangi bir yetki veya göreve dayanmayan kimlik sorma yetkisi kanun tarafından kimseye verilmemiştir.

Yargıtay 3. Ceza Dairesi bir kararında; “Karar: 5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'a göre güvenlik görevlisi olan sanıkların olay günü hastane otoparkında bulunan katılana sırf şüphelendikleri için kimlik sorma yetki ve görevleri bulunmadığı anlaşılmış ise de, sanıkların katılana karşı kimlik göstermediği gerekçesiyle gerçekleştirdikleri eylemin kasten yaralama suçunu oluşturduğu ve katılanın aşamalarda değişmeyen beyanları ile doktor raporu ve tüm dosya kapsamı dikkate alınarak üzerlerine atılı kasten yaralama suçundan yazılı şekilde beraatlerine karar verilmesi, Sonuç: Bozmayı gerektirmiş,…” şeklinde karar vermiştir.

Özel güvenlik görevlileri çalıştıkları birimlerde suç işleyen kişileri yakaladıklarında kimlik sorma yetkisine sahiptirler. Hatta gerektiğinde kolluk görevlileri gelene kadar kişiyi zapt etme adına zor kullanma yetkisine de sahiptirler.

Site girişi ya da müze gibi yerlerde çalışan güvenlik görevlileri ziyaretçilere kimlik sorabilir. Kimliği olmayanları ya da güvenlik konusunda şüphe duyulan kişileri içeri almayabilirler. Fakat bu yetki özel güvenlik görevlisine kanundan kaynaklı değil görev yapmış olduğu yerin uygulamasından kaynaklı verildiği de unutulmamalıdır.

Kamuya ait açık mekanlarda yardım ya da koruma amacı haricinde özel güvenlik görevlilerinin kimlik sorma yetkisi yoktur.

Özel Güvenlik Görevlisi Kimlik Alabilir Mi?

Özel güvenliğin kimlik alma yetkisi var mı? Özellikle site girişi gibi yerlerde güvenlik görevlilerinin ziyaretçilerden kimlik alıp yerine geçici kimlik kartı vermesi sık yaşanan bir durumdur.

Yönetmeliğe göre özel güvenlik görevlisinin kimlik alma yetkisi yoktur, bunun yerine ziyaretçinin kimlik bilgilerini kayıt altına alması gerekmektedir.

Sonuç olarak güvenlik görevlileri temel hak ve özgürlüklere müdahale etmemek kaydıyla görev yaptığı işyerinin uygulaması bu yönde ise kimlik sorma yetkisine sahiptir.

Özel güvenlik görevlileri kimlik sorabilirler ancak kimlik tespit edemezler. Bu işlemler polisler tarafından yapılmaktadır.