Haber
Giriş Tarihi : 27-05-2020 20:11   Güncelleme : 27-05-2020 20:11

Gelir Vergisi Nedir? Nasıl Hesaplanır? Maaşlarda Vergi Dilimi Detayı Haberimizde

Vergi dilimleri çalışanların yıl içerisinde elde ettikleri toplam gelir vergisine tabi esas ücretlerin gelir vergisi oranını belirleyen tarifelerdir. Gelir vergisi dilimlerine ilişkin tüm bilgileri ve soru işareti yaratan konulara ait cevapları bu yazıda bulacaksınız. Vergi dilimi nedir? 2020 senesinde vergi dilimi tarifesi ne kadardır? Gelir vergisi dilimi nasıl hesaplanır? Vergi dilimi sıfırlanır mı? İş değişikliklerinde kümülatif vergi matrahı değişir mi? Bu sorular gibi bütün sigortalı çalışanları yakından ilgilendiren vergi dilimleri ve vergi tarifesi hakkındaki pek çok sorunun cevabını bu yazı ile öğrenebilirsiniz Maaşlarda Vergi Dilimi Detayı Haberimizde...

Gelir Vergisi Nedir? Nasıl Hesaplanır? Maaşlarda Vergi Dilimi Detayı Haberimizde

Yıl içerisinde elde edilen gelirlere uygulaması yapılacak gelir vergisi oranları, elde edilen gelirlerin toplamları guruplandırılarak belirlenmiştir. Yani belirli bir tutara kadar olan gelir toplamlarına uygulaması yapılacak vergi oranı belirlendikten sonra, bu gelir toplamını aşan gelirlere bir üst vergi oranı uygulanmaktadır.

Elde edilen gelirlere uygulaması yapılacak gelir sınıfları ve oranları ise 192 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 103 üncü maddesinde belirtilmiştir. Kanun'un hükmünde yer alan gelir sınıfları her sene güncellenmekte ve Maliye Bakanlığı tarafından tebliğ edilmektedir. Aralık ayında Resmi Gazetede yayınlanan bu değerler takip eden senenin kazançlarının vergilendirilmesinde kullanılıyor.

Ücretliler İçin Uygulanacak 2020 Yılı Gelir Vergisi Tarifesi

Gelir Dilimi

Vergi Oranı

22.000 TL'ye kadar

Yüzde 15

49.000 TL'nin 22.000 TL'si için 3.300 TL, fazlası

Yüzde 20

180.000 TL'nin 49.000 TL'si için 8.700 TL, fazlası

Yüzde 27

600.000 TL'nin 180.000 TL'si için 44.070 TL, fazlası

Yüzde 35

600.000 TL'den fazlasının 600.000 TL'si için 191.070 TL, fazlası Yüzde 40

Ücret Dışındaki Gelirler İçin Uygulanacak 2020 Yılı Gelir Vergisi Tarifesi

Gelir Dilimi

Vergi Oranı

22.000 TL'ye kadar

Yüzde 15

49.000 TL'nin 22.000 TL'si için 3.300 TL, fazlası

Yüzde 20

120.000 TL'nin 49.000 TL'si için 8.700 TL, fazlası

Yüzde 27

600.000 TL'nin 120.000 TL'si için 27.870 TL, fazlası

Yüzde 35

600.000 TL'den fazlasının 600.000 TL'si için 195.870 TL, fazlası Yüzde 40

Vergi Dilimi Nedir?

Vergi dilimi, çalışanlar tarafından elde edinilen ücret üzerinden alınan gelir vergisi oranını belirleyen ve elde edinilen gelir toplamının yüzde kaç üzerinden vergiye tabi tutulacağını gösteren artan oranlı vergi tarifeleridir.

Gelir Vergisi Matrahı Nedir?

Çalışanların brüt maaşından SGK işçi payı ve işsizlik sigortası işçi payının düşülmesi sonucunda kalan bakiye tutar gelir vergisi matrahına esas olan tutar olarak adlandırılır. Bu tutar gelir vergisi matrahıdır.

Vergi Dilimi Tutarları Brüt Mü Net Mi Hesaplanır?

Vergi dilimini belirleyen tutar kümülatif vergi matrahıdır. Ücrete tabi çalışanların aylık tutarda elde ettikleri brüt ücret üzerinden hesaplanan SGK işçi payı (0,14) ve işsizlik sigortası işçi payı (0,01) çıkarılması sonrasında ortaya çıkan vergi matrahının aylar itibariyle artışını gösteren ve gelir vergisi matrahına esas gelirler toplamını ifade tutar ise kümülatif vergi matrahıdır. Kümülatif vergi matrahları da gelir vergisi tarifelerini ve bu tarifelere ait vergi dilimlerini gösterir. Dolayısıyla vergi dilimine ait tarifelerin hesaplanmasında esas olan tutar brüt ücret üzerinden bulunur.

Kümülatif Vergi Matrahı Nedir?

Kümülatif vergi matrahı sigortalı olarak çalışmakta olan sigortalıların bir takvim yılı içerisinde gelir vergisi konu olan ödemelerinin oluşturduğu toplam tutar bazındaki gelir vergisi matrahlarıdır.

Vergi Dilimi Ne Zaman Sıfırlanır?

Sigortalı olarak çalışmakta olan kişilerin yıl içerisinde yaptığı iş değişiklikleri neticesinde eski çalıştıkları son aydaki kümülatif vergi matrahlarının yeni çalışmaya başladıkları yerde dikkate alınıp alınmayacağı farklı yorumlamalara neden olan bir konudur. Konu kişinin iş değişikliği yaptığı yerin aynı işverene bağlı olup olmadığına göre değişmektedir.

Yeni işyerinden vergi matrahı sıfırdan başlar.

Yıl içerisinde iş değiştiren sigortalı personelin yeni bir iş yerinde sigortalı olarak işe başlaması halinde çalışmakta olduğu eski işyerindeki kümülatif vergi matrahı yeni işyerinde dikkate alınmaz. Yeni işyerinde kümülatif vergi matrahı sıfırdan başlar. 

Aynı işverene ait farklı bir şubede çalışmaya başlayan personelin vergi matrahı sıfırdan başlamaz.

Sigortalı olarak çalışmakta olan kişinin aynı işverenin farklı bir şubesinde işe başlaması halinde kümülatif vergi matrahı sıfırdan hesaplanmaz. Eski şubesindeki vergi matrahı yeni şubesinde de hesaplanmaya dahil edilir.

Askerlik veya emeklilik nedeniyle işe giriş çıkışlarda vergi matrahı sıfırlanmaz.

Çalışmakta oldukları işyerinden askerlik veya emeklilik nedeniyle işten ayrılan sonrasında tekrar aynı iş yerinde çalışmaya başlayan personellerin vergi matrahları sıfırdan başlatılmayacak olup mevcut gelir vergisi matrahları üzerinden devam edecektir.

Gelir Vergisi Dilimleri Nasıl Hesaplanır?

Gelir vergisi oranları; % 15, % 20, % 27, % 35 şeklinde olup bu oranlara 2020 yılı itibariyle % 40’da gelir vergisi dilimi eklenmiştir.

Bu oranlara tekabül eden gelir miktarı tarifeleri ise her sene başında Maliye Bakanlığı tarafından yeniden belirlenmektedir.

Belirlenen gelir miktarına tekabül edecek şekilde kişilerce ödenecek gelir vergisi belirlenir. Gelir vergisi dilimlerine ilişkin hesaplama yöntemi ve hesaplanmaya ilişkin örnekler aşağıdaki şekildedir;

Brüt Maaş (A)

A

SGK İşçi Payı (B)

B = A X 0,14

İşsizlik Sigortası İşçi Payı (C)

C = A X 0,01

Vergi Matrahı (D)

D = A - (B+C)

Aylık Gelir Vergisi (E)

E =  D X 0,15 (*)

Damga Vergisi (F)

F = A X 0,00759

Kümülatif Vergi Matrahı (G)

G = [ A - (B+C) ] + Önceki Aylar Vergi Matrahları

Net (H)

H = A - (B+C+E+F)

Asgari Geçim İndirimi (I)

I

Toplam Ele Geçen (J)

J = H + I

(*) Aylık gelir vergisi hesaplanırken ilgili tutarın çarpım dilimi kümülatif vergi matrahı tutarına göre belirlenir. Gelir vergisi hesaplamasında çarpım tutarı % 15 ile başlar, kümülatif vergi matrahına göre % 20, %27, %35 ve %40 olarak devam eder.

Örnek -1; Brüt 3.500,00 TL ücret ile çalışan bekâr Ahmet Beyin, toplam ele geçen ücreti aşağıdaki şekildedir;

Aylar

Brüt Maaş

SGK İşçi Payı

İşsizlik
Sigortası İşçi Payı

Vergi Matrahı

Aylık Gelir Vergisi

Damga Vergisi

Kümülatif Vergi Matrahı

Net

Asgari Geçim İndirimi

Toplam Ele Geçen

Ocak

3.500,00

490,00

35,00

2.975,00

446,25

26,57

2.975,00

2.502,19

220,73

2.722,92

Şubat

3.500,00

490,00

35,00

2.975,00

446,25

26,57

5.950,00

2.502,19

220,73

2.722,92

Mart

3.500,00

490,00

35,00

2.975,00

446,25

26,57

8.925,00

2.502,19

220,73

2.722,92

Nisan

3.500,00

490,00

35,00

2.975,00

446,25

26,57

11.900,00

2.502,19

220,73

2.722,92

Mayıs

3.500,00

490,00

35,00

2.975,00

446,25

26,57

14.875,00

2.502,19

220,73

2.722,92

Haziran

3.500,00

490,00

35,00

2.975,00

446,25

26,57

17.850,00

2.502,19

220,73

2.722,92

Temmuz

3.500,00

490,00

35,00

2.975,00

442,25

26,57

20.825,00

2.360,94

220,73

2.722,92

Temmuz

3.500,00

490,00

35,00

2.975,00

536,25

26,57

23.800,00

2.412,18

220,73

2.632,91

Not-1; 2020 yılı itibariyle bekâr bir çalışan için belirlenen asgari geçim indirimi 220,73 TL’dir.

Ahmet Beyin ağustos ayı itibariyle başka bir ücrete tabi gelirinin olmadığı varsayımıyla kümülatif vergi matrahı belirlenen ilk dilim olan 22.000,00 TL’nin üzerine çıkarak vergi matrahının belirlenmesinde esas alınacak vergi %20’ye yükselecektir.

Gelir vergisi diliminin değiştiği aylarda eski dilim oranı da dikkate alınır.

Ahmet beyin gelir vergisi diliminin değişeceği ağustos ayında Ahmet beyin geçmiş aydaki kümülatif vergi matrahı 20.825,00 TL, ağustos ayında ise 23.800,00 TL’dir. Dolayısıyla hesaplama yapılırken;

İlk dilim tutarı olan 22.000,00 TL’den 20.825,00 TL’ye tekabül eden kısım dikkate alınacak 22.000,00 TL’nin üzerindeki temmuz ayı kümülatif vergi matrahı ise %20 ile hesaplanacaktır. ( - %20)

Bir önceki ayın kümülatif vergi matrahı

22.000,00 – 20.825,00 = 1.175,00

x 1.175,00

176,25

Cari ayın kümülatif vergi matrahı

23.800,00 – 22.000,00 = 1.800,00

%20 x 1.800,00

360,00

Ağustos Ayı Toplam Gelir Vergisi

536,25

Örnek -2; Brüt 5.500,00 TL ücret ile çalışan evli ve eşi çalışmayan ve 2 çocuğu olan Mehmet Beyin, toplam ele geçen ücreti aşağıdaki şekildedir;

Aylar

Brüt Maaş

SGK İşçi Payı

İşsizlik
Sigortası İşçi Payı

Vergi Matrahı

Aylık Gelir Vergisi

Damga Vergisi

Kümülatif Vergi Matrahı

Net

Asgari Geçim İndirimi

Toplam Ele Geçen

Ocak

5.500,00

770,00

55,00

4.675,00

701,25

41,74

4.675,00

3.932,00

331,09

4.263,10

Şubat

5.500,00

770,00

55,00

4.675,00

701,25

41,74

9.350,00

3.932,00

331,09

4.263,10

Mart

5.500,00

770,00

55,00

4.675,00

701,25

41,74

14.025,00

3.932,00

331,09

4.263,10

Nisan

5.500,00

770,00

55,00

4.675,00

701,25

41,74

18.700,00

3.932,00

331,09

4.263,10

Mayıs

5.500,00

770,00

55,00

4.675,00

770,00

41,74

23.375,00

3.863,26

331,09

4.194,34

Haziran

5.500,00

770,00

55,00

4.675,00

935,00

41,74

28.050,00

3.863,26

331,09

4.194,34

Temmuz

5.500,00

770,00

55,00

4.675,00

935,00

41,74

32.725,00

3.863,26

331,09

4.194,34

Ağustos

5.500,00

770,00

55,00

4.675,00

935,00

41,74

37.400,00

3.863,26

331,09

4.194,34

Eylül

5.500,00

770,00

55,00

4.675,00

935,00

41,74

42.075,00

3.863,26

331,09

4.194,34

Ekim

5.500,00

770,00

55,00

4.675,00

935,00

41,74

46.750,00

3.863,26

331,09

4.194,34

Kasım

5.500,00

770,00

55,00

4.675,00

1.104,75

41,74

51.425,00

3.528,50

331,09

3.859,60

Aralık

5.500,00

770,00

55,00

4.675,00

1.262,25

41,74

56.100,00

3.371,00

331,09

3.702,10

Toplam

66.000,00

9.240,00

660,00

56.100,00

10.617,00

500,88

56.100,00

44.982,06

3.973,08

48.955,14

Not-2; 2020 yılı itibariyle evli ve eşi çalışmayan bir çalışan için belirlenen asgari geçim indirimi 331,09 TL’dir.

Mehmet Beyin ilk olarak Mayıs ayında gelir vergisi tarifesi değişecektir; ( - %20)

Bir önceki ayın kümülatif vergi matrahı

22.000,00 – 18.700,00 = 3.300,00

x 3.300,00

495,00

Cari ayın kümülatif vergi matrahı

23.375,00 – 22.000,00 = 1.375,00

%20 x 1.375,00

275,00

Haziran Ayı Toplam Gelir Vergisi

770,00

Gelir vergisi tarifesi kümülatif vergi matrahının bir sonraki artış dilimi olan 49.000,00 TL’ye kadar %20 ile çarpılmaya devam edecek, değişeceği ay olan kasım ayında ise; (%20 - %27)

Bir önceki ayın kümülatif vergi matrahı

49.000,00 – 46.750,00 = 2.250,00

%20 x 2.250,00

450,00

Cari ayın kümülatif vergi matrahı

51.425,00 – 49.000,00 = 2.425,00

%27 x 2.425,00

654,75

Kasım Ayı Toplam Gelir Vergisi

1.104,75

Şeklinde olup Mehmet Bey 2020 yılı itibariyle zam, prim veya ücret olarak adlandırılan başka bir menfaat elde etmeyeceği varsayımıyla ödeyeceği gelir vergisi toplamı 10.617,00 TL’dir.

KAYNAK:MUHASABETR