Advert

Çıplak Ücret Nedir,Toplu İş Sözleşmesinde Ücret Zamları Hangi Ücrete Göre Yapılır

Ücret, en genel tanımıyla işçinin, çalışması karşılığında aldığı paradır. Bir ödemenin ücret sayılabilmesi için mutlaka bir çalışma karşılığında ve para ile yapılmış olması gerekir. Söz konusu bu çalışmanın ücreti hak etmesi için ise mutlaka bir ürün ya da mal ortaya koyması gerekmez. Bir ürün ya da hizmetin, üretilmesinin yanında, tüketiciye sunulduğu son noktaya kadar geçen süreçteki iş ilişkisi içinde ortaya konan tüm fiziksel ve düşünsel emek, ücrete tabi olur.

Çıplak Ücret Nedir,Toplu İş Sözleşmesinde Ücret Zamları Hangi Ücrete Göre Yapılır

Ücret nedir

Ücret nedir?

Ücret, en genel tanımıyla işçinin, çalışması karşılığında aldığı paradır. Bir ödemenin ücret sayılabilmesi için mutlaka bir çalışma karşılığında ve para ile yapılmış olması gerekir. Söz konusu bu çalışmanın ücreti hak etmesi için ise mutlaka bir ürün ya da mal ortaya koyması gerekmez. Bir ürün ya da hizmetin, üretilmesinin yanında, tüketiciye sunulduğu son noktaya kadar geçen süreçteki iş ilişkisi içinde ortaya konan tüm fiziksel ve düşünsel emek, ücrete tabi olur.

Ücret nasıl ödenir?

4857 Sayılı İş Kanunu, madde 32’de ise ücret “Genel anlamda ücret bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır.” şeklinde tanımlanmıştır. Bu tanımdan da anlaşılacağı gibi, çalışanın emeğine karşılık ödeme sadece para ile yapılabilir. Bono, kupon, para yerine kullanılan herhangi bir eşya ile ya da farklı bir şekilde yapılamaz.

Bunun yanında şayet iş yerinin ülke genelinde toplam çalışan sayısı 10 ve üzerindeyse, çalışanların ücreti mutlaka bir banka hesabına yatırılmalıdır. Bulunulan yerde herhangi bir banka yoksa ücret PTT aracılığı ile de ödenebilir. Her iki seçeneğin de mevcut olmadığı durumlarda ise yasada kolaylık sağlamak adına bir hüküm bulunmamaktadır. Yani işçinin ücreti her ne koşulda olursa olsun bir banka ya da PTT hesabı aracılığı ile ödenmeli, kayıtlara geçmelidir.

Ücret nedir

Ücreti kim öder?

Ücret esas olarak işveren tarafından ödenmelidir. Ancak kanunda ücretin üçüncü kişiler tarafından da ödenebileceğine yer verilmiştir. Üçüncü kişiler tarafından verilen ücrete ise otel, kafe, restoran gibi iş yerlerinde müşterilerin doğrudan verdiği bahşişler örnek gösterilebilir.

İşveren ve işçinin anlaşması durumunda işçinin ücretinin tamamı bu bahşişlerden karşılanabilir. Ancak ay içerisinde toplanan toplam bahşişlerden işçinin eline geçen kısmı yasal asgari tutarın altındaysa aradaki fark işveren tarafından ödenmelidir.

Ücret ödemesi hakkında diğer esaslar

Ücret ödemesi Türk Lirası ile ya da iş sözleşmesinde belirtilmesi koşuluyla yabancı para ile yapılabilir. Bunun yanında yabancı parayla yapılması kararlaştırılan ödeme, ödeme günündeki rayice göre hesaplanarak Türk Lirası olarak da yapılabilir.

Ücretin ödenme şeklinin yanında, periyodu da kanunda tanımlanmıştır. Buna göre ücret en geç ayda bir ödenmelidir. İş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesiyle bu süre bir haftaya kadar düşürülebilir.

Ücret çeşitleri nelerdir?

Ücret çeşitleri çalışana ödenen tutar ve ödenme koşulu esas alınmak suretiyle iki farklı gruba ayrılır. Bunlardan, ödenen tutar esas alınanlar;

  • Net (çıplak) ücret
  • Brüt (giydirilmiş) ücret olarak ikiye ayrılırken ödenme koşulu esas alınanlar
    • Zaman esasına göre ücret
    • Parça başına ücret
    • Götürü ücret
    • Yüzde usulüne göre ücret olarak dörde ayrılmaktadır

Çalışana Ödenen Tutara Göre Ücret Çeşitleri

Net ücret

İş sözleşmesi yapılırken, işveren ve işçi arasında belirlenen net ücrete asıl (çıplak) ücret denmektedir. Vergi kesintilerinden etkilenmeyen, vergi yükünün işverende olduğu asıl ücret, içerisinde ücret eklerini yani yol, yemek, ikramiye, prim, yakacak yardımı gibi ek ödemeleri barındırmaz.

Brüt ücret

Asıl (net) ücrete ek olarak ücret ekleri (ikramiye, prim, komisyon, kardan pay alma) ve sosyal yardımların (yemek, yol, yakacak, giyim yardımı) toplamı ile ortaya çıkan ücret brüt ücrettir. Kesintilere tabi olan bu ücretin vergi yükü işçinin üzerindedir. Brüt ücret kıdem ve ihbar tazminatı hesaplamaları, iş kazaları ve meslek hastalıkları gibi gerekçelerle açılan davalardaki hesaplamalar için alınan esas kazançtır.

Ödenme Koşuluna Göre Ücret Çeşitleri

Zaman esasına göre ücret

Ücretin çalışılan süreye göre belirlendiği ücret türüdür. Bu ücret tipinde zaman esas alınır ve ücret aylık, haftalık, günlük ya da saatlik olarak belirlenir. Hesaplanması oldukça kolay olan bu ücret tipi düzenli bir gelir sağlaması açısından çalışan için de en güven veren ücret tipidir.

Parça başına ücret

Ücretin çalışılan süre ile değil, bu süre içerisinde yapılan üretim miktarına göre belirlendiği ücret türüdür. Ücrete esas olarak ağırlık, uzunluk, adet gibi birimler kullanılır. Bu yönteme para akordu denmesi sebebiyle bu ücret türü akort ücret olarak da bilinir. Parça başına ücret tipinin hem işveren hem de işçi açısından bazı sakıncaları vardır. Daha fazla ücret almak için işçinin işini özensiz yapması üretimin kalitesiz olmasına sebep olarak işverenin işinin aksamasına neden olacaktır. Öte yandan işveren tarafından yapılacak olası bir üretim miktarındaki negatif değişiklik ile işçinin maaşı düşecek bu da işçinin gelir kaybı yaşamasına sebep olacaktır. Bu sebepler göz önüne alındığında parça başına ücret hem işçi, hem işveren, hem de işin kendisi açısından çok sağlıklı bir yöntem değidir.

Götürü ücret

Götürü ücret türü, parça başına ücret türüyle benzerlik gösterir. Bu ücret tipindeki temel koşul işin miktar olarak ölçülemediği, bununla birlikte zaman olarak da bir kısıtının olmadığı hallerde geçerli olmasıdır. Götürü ücret verilen işler, işin yapılması, tamamlanmasıyla ücretlendirilen işlerdir. Bu ücret türü verimliliği artırmak için kullanılmakta olup primli ücret ya da parça başına ücret uygulamaları kadar çok tercih edilmez.

Yüzde usulune göre ücret

Bu ücret türünde çalışanın ücreti müşterilerin ödemelerine eklenen yüzdelik dilimin çalışanlara paylaştırması ile verilir. Daha ziyade otel, kafe, restoran gibi işyerlerinde uygulanan bu yöntemde bahşişler de ücrete esas sayılabilmektedir. Yüzde usulüne göre ücretlendirmede ay sonunda çalışanın eline geçen tutarın yasal asgari ücretin altında kaldığı durumlarda aradaki fark işveren tarafından ödenir.

Toplu İş Sözleşmelerinde zam oranları çıplak maaş ücretine yapılır..

KAYNAK:KOLAY İK

 

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİRX
Özel Güvenlik Görevlisi ve Problemli Şahıslar
Özel Güvenlik Görevlisi ve Problemli Şahıslar
Sağlık Bakanlığı Kadroya Geçen Taşeron İşçi Maaş Hesaplama Ekranı Açıldı
Sağlık Bakanlığı Kadroya Geçen Taşeron İşçi Maaş Hesaplama Ekranı Açıldı
istanbul rize evden eve nakliyat