Haber Detayı
27 Eylül 2018 - Perşembe 22:43 Bu haber 6494 kez okundu
 
CCTV sistemlerinde özel hayatın gizliliğinin korunması
CCTV sistemleri, her geçen gün günlük hayatımızda daha fazla yer almaya devam ediyor. Her ne kadar suçları ne derecede önlediği halen tartışılıyor olsa da, güvenlik sistemlerinin bu vaz geçilmez ögesinin özel hayatın gizliliği prensibine zarar verdiği iddiası da artık seslendirilmeye başlamış durumdadır.
Eğitim Haberi
CCTV sistemlerinde özel hayatın gizliliğinin korunması

CCTV sistemleri, her geçen gün günlük hayatımızda daha fazla yer almaya devam ediyor. Her ne kadar suçları ne derecede önlediği halen tartışılıyor olsa da, güvenlik sistemlerinin bu vaz geçilmez ögesinin özel hayatın gizliliği prensibine zarar verdiği iddiası da artık seslendirilmeye başlamış durumdadır.

Yakın geçmişte, Diyarbakır’da bir mahkeme Siirt’teki bir resmi dairedeki ofislere monte edilen CCTV sisteminin özel hayatın gizliliğini ihlal ettiğine karar verdi. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 8. Maddesiyle vurgulanan özel hayatın gizliliği prensibinin uygulanması için Avrupa Birliği ülkeleri kendi iç düzenlemelerini yapmış durumdadırlar. Ülkemizde de özellikle TCK’da bu konuya yer verilmiş olsa da, CCTV sistemlerinin özel hayatın gizliliği konusunda bir tehdit olup olmadığı henüz net değildir. Ancak, net olan şudur ki; güvenlik sistemlerinin temel direği olan CCTV sistemleri, yakın gelecekte bu tartışmanın merkezine oturacaktır.

Teknik özellikleri sürekli gelişen kameralarla, 20 katlı bir binanın üstünden, caddedeki ATM’den para çeken bir kişinin elinde tuttuğu kredi kartının numarasını görmek mümkün. Yine, dış çevre güvenliği için monte edilen bir kamerayla, komşu sitedeki bir evin içini net olarak görmek de mümkün. Hatta bu görüntüleri, 3-5 dakika içinde bir internet sitesinde yayımlamak çocuk oyuncağı. Acaba, güvenlik müdürleri olarak bu teknik imkânları başı boş bırakmamız uygun mu’ Veya, CCTV operatörünün işgüzarlığı sonucunda özel hayatın gizliliğinin ihlal edildiğine dair dava açılma riskine karşı tedbir almamız gerekir mi’ Kimsenin bu sorulara olumsuz cevap vereceğini düşünemiyoruz.  Öyleyse, bu riskleri minimize etmek için, veya böyle bir iddia ile karşılaştığımızda kendimizi ve şirketimizi korumak için hangi tedbirleri almalıyız’   

İngiltere Bilgi Komiserliğinin ‘CCTV- Code of Practice’ isimli dokümanından yararlanarak hazırladığımız bu sayfanın, güvenlik müdürlerinin alabileceği tedbirler ve ileride ülkemizde de gündeme gelebilecek uygulamalar için bir rehber olacağını düşünüyoruz. 

Şüphesiz, bazı CCTV uygulamaları bu endişelerin dışında kalmaktadır. Bunlar;

  • İşverenlerin, çalışanların iş yapış şekillerini denetlemek üzere kurdukları, bina içinde kalan CCTV sistemleri, (Diyarbakır’daki mahkemenin son kararı, bunu dahi tartışmalı hale getirmiştir)
  • Özel mülklerin güvenliği için, mülk sahipleri tarafından monte edilen dahili kameralar.
  • Sonradan teyid edilmesi gereken kritik işlemlerin kaydedilmesi için kullanılan kameralar,
  • Kanun gereği monte edilen kameralar (ATM kameraları gibi)   

CCTV Sistemin kurulmasından önce aşağıdaki işlemler yapılmalıdır. 

  • Neden CCTV sistemine ihtiyaç duyulduğu belirlenmeli
  • Sistemden kimin veya kimlerin yasal olarak sorumlu olduğu belirlenmelidir.
  • Kurulacak sisteminin maksada uygun olup olmadığı analiz edilmelidir.
  • CCTV sisteminin kullanımında özel hayatın gizliliğinin ihlal edilip edilmediğini kimin kontrol edeceği belirlenmelidir.
  • Yukarıda belirtilen hususların yerine getirildiği, yazılı olarak kayıt altına alınmalıdır.
  • CCTV kayıtlarının güvenliğinin ve gizliliğinin sağlanması için bir güvenlik prosedürü yürürlüğe konmalıdır.

Kameraların yerleştirilmesi

  • Kameraların yerleri çok dikkatle seçilmeli ve sadece belirlenen maksadı karşılayacak şekilde konumlandırılmalıdır.
  • Kameraların uygun yerleşimi sonrasında çevredeki özel mülkiyet alanlarının gözetlenmemesi için gerekli teknik sınırlamalar ve ayarlar yapılmalıdır. Bir çok kamera üreticisi, gözetleme alanında maskeleme yapılmasını sağlayan kameraları temin edebilmektedir. Maskeleme özelliği olan kameraların kullanılması bir çok sorunun baştan çözülmesini sağlayacaktır.
  • Operatörler, sistemin kuruluş maksadı konusunda eğitilmeli ve normal olarak gözlemlenmesi gereken yerler kendilerine bildirilmelidir. CCTV odasına yerleştirilecek bir gözetleme planı, operatörlerin bu konuda tereddüt yaşamamalarını sağlayacaktır.
  • Hareketli kameralara komuta edecek olan operatörlerin bu teçhizatı maksada uygun olarak kullanmaları konusunda bilgilendirilmelidir.
  • Kameralarla gözlemlenen bölgelerin girişinde ve içerideki uygun yerlerde bölgenin CCTV sistemleri tarafından gözetlendiği ve kayıt altına alındığı belirtilmelidir.
  • İkaz işaretleri, mekanın özelliğine uygun boyutlarda ve herkes tarafından anlaşılır olmalıdır.

Görüntü kalitesi

  • Görüntü kalitesi, başlangıçta belirlenen kurulum maksatlarını karşılayabilecek düzeyde olmalıdır.
  • Örnek olarak, suçluların tespit edilmesi maksadıyla kurulan bir kamera sisteminde, kişilerin teşhis edilmesine yetecek derecede görüntü kalitesi sağlanmalıdır.  
  • Sistemde kayıtlı resimlerden yaralanarak kişilerin tanınmasını sağlayan yüz tanıma sistemi kullanılması halinde, hem kameraların görüntü kalitesi, hem de kayıtlı resimlerin kalitesi teşhiste şüpheye yer bırakmayacak derecede kaliteli olmalıdır.
  • Yüz tanıma sistemi kullanılarak tespit edilen kişilerin, doğru kişiler olduğu operatör tarafından da onaylanmalıdır.
  • Görüntülerin üzerinde kayıt zamanı ve yeri bilgileri varsa, bunların doğru olması sağlanmalıdır.   
  • Kayıt işlemlerinin eş zamanlı mı, yoksa olay tetiklemeli yapılması gerektiğine, güvenlik ihtiyaçlarının değerlendirilmesi sonucunda karar verilmelidir.
  • Kameraların kaliteli kayıt alması için bakımları aksatılmadan yapılmalı, bakım kayıtları eksiksiz tutulmalıdır.  

Kayıtların saklanması

  • Sistemin kuruluş maksadıyla bağdaşmayan hiç bir görüntü gereğinden uzun süre saklanmamalıdır.
  • Kayıtların saklanma süresi, sistemin kuruluş maksadıyla uyumlu olmalıdır. örnek olarak ATM’lerdeki görüntü kayıtları (BDDK genelgesi gereği) 60 gün saklanmaktadır. Bunun gerekçesi, müşterilerin ATM işlemleri hakkında yapılan bildirimlere itiraz edebilecekleri maksimum makul süre 60 gün olarak belirlenmiştir. Ancak, diğer sistemlerde bu sürenin daha kısa olması kaçınılmazdır. Sadece bir bölgenin veya noktanın güvenlik tedbirlerinin takviyesi maksadıyla kurulan bir sistemin kayıt süresinin 7 gün gibi bir süre olması normaldir.
  • Kayıtlar, bütünlüğü bozulmadan saklanmalıdır. Özellikle delil olarak kullanılacak görüntülerin üzerinde hiç bir işlem yapılmamalıdır.
  • Herhangi bir olayın delili olarak saklanan görüntüler, silinmeyecek şekilde muhafaza edilmeli, erişime kısıtlanmalı ve emniyet altına alınmalıdır.
  • Delil olarak kopyası alınan görüntüler hakkında yeterli bilgiyi içeren kayıt tutulmalıdır. Bu kayıtlarda, görüntülerin sistemden kopyalanma gerekçesi, tarihi, kopyalamayı yapan operatör ve kopya sayısı bulunmalıdır. Eğer görüntüler, herhangi bir kişiye teslim edildiyse, teslim tutanağı düzenlenmeli ve karşılıklı olarak imzalanmalıdır. 
  • Kişilerin özel hayatın gizliliğinin sağlanması yönünde beklentisinin olabileceği görüntüler, yetkili kişiler haricinde, hiç kimse tarafından izlenememelidir.
  • Görüntü kayıtlarının geriye doğru izlenmesi işlemi, kamuya açık yerlerde yapılmamalıdır.
  • İzleme için sistemden kaydedilen görüntülerin imha edilmesi veya silinmesi halinde, imha/silme tutanağı düzenlenmelidir. Bu tutanakta, imha/silme tarihi,  işlemi yapan personel,  izleme gerekçesi, izleme sonucu bulunmaldır.
  • Operatörler ve izleme için yetkilendirilen personel, bu konuda eğitilmeli ve eğitildiklerine dair kayıtlar tutulmalıdır.

Üçüncü tarafların verilere erişimi

  • Görüntü kayıtlarına üçüncü tarafların erişimi, ancak sistemin kuruluş maksadına uygun gerekçelerle olmalıdır. Örnek olarak işlenen bir suçun delilini oluşturan bir kayıt, ancak bu suçla ilgili kovuşturma veya soruşturma yapan kişilere verilmelidir. 
  • Görüntü kayıtlarına tüm erişim istekleri yazılı olarak (e-posta dahil) kayıt altına alınmalıdır. Bu taleplerin kimler tarafından kabul veya red edileceği güvenlik prosedürlerinde belirtilmelidir.
  • Bu istek reddedilmiş ise, talep eden, talep zamanı, beyan edilen gerekçe ve reddedilme nedeni kayıtlara alınmalıdır.  
  • Erişim talebi kabul edilmiş ise,  taleb eden, talep zamanı, gerekçe, erişime izin verilme nedeni, erişimine izin verilen görüntülerin tarih-saat aralığı, sistemde kayıtlı olduğu yer belirtilmelidir.
  • Kayıtlı görüntülerin, geniş kitlelelerin internet gibi imkânlarla paylaşımına açılmaması için tedbir alınmalıdır.  CCTV odasındaki bilgisayarların internet erişimleri kısıtlanmalıdır.

Tanıtım maksadıyla görüntü kayıtlarının kullanılması istendiğinde, sistemin yöneticisi (güvenlik müdürü) tarafından izin verilmelidir. Ancak bu durumda maksatla ilintili olmayan kişilerin yüzleri kapatılarak, tanınmaları engellenmelidir.  Bu işlemin üçüncü bir taraf vasıtasıyla yapılması halinde, verilerin gizliliği anlaşmasının olmasına dikkat edilmelidir.

KAYNAK:ÖZEL GÜVENLİK DÜNYASI

Kaynak: Editör:
Etiketler: CCTV, sistemlerinde, özel, hayatın, gizliliğinin, korunması,
Yorumlar
Haber Yazılımı